Debata poselska: Jozefaciuk:Dziambor (Feb 13, 2025)

Debata Dziambor–Jozefaciuk

Dziękujemy posłom Marcinowi Jozefaciukowi i Arturowi Dziamborowi za gotowość do rzeczowej dyskusji na temat przyszłości polskiej edukacji. Byli jedynymi parlamentarzystami, którzy konsekwentnie odpowiadali na inicjatywy uczniowskie podczas strajku uczniowskiego w latach 2022–2024. Nie tylko słuchali, ale również traktowali uczniów po partnersku, okazując autentyczny szacunek dla ich głosu. Nasze rozmowy z posłami dotyczyły wówczas Lex Libertas i potencjału tej wizji jako ustawy.

Dzisiejsza debatę poprowadził Jan Kuban, zwolennik wolności w edukacji, życiu społecznym i gospodarce. Jako prezes Fundacji PAFERE i Kandydat na Prezydenta RP w 2025 roku, Kuban podziela wizję edukacyjną zgodną z Lex Libertas.

Rzeczowa i Konstruktywna Debata

Kuban rozpoczął dyskusję pytaniem, czy Polska może stać się liderem innowacji edukacyjnych. Następnie poprowadził rozmowę przez szereg zagadnień związanych z wolnością w edukacji. Mimo pozornie odmiennych zapleczy politycznych — Dziambor jako prawicowy zwolennik wolnego rynku, Jozefaciuk jako lewicowy rzecznik inkluzywności i sprawiedliwości społecznej — debata przebiegała w konstruktywnej atmosferze. Wiele punktów spotkało się z obustronnym poparciem.

Obaj posłowie mają bogate doświadczenie pedagogiczne. Dr Artur Dziambor założył prywatną szkołę językową i wykłada na uczelni, natomiast Marcin Jozefaciuk jest dyrektorem szkoły i nauczycielem siedmiu przedmiotów. Oboje studiowali filologię angielską i płynnie posługują się językiem angielskim.

Wolność Ucznia

Głównym postulatem uczniów i fundamentem Lex Libertas jest wolność od przymusu szkolnego. Obaj posłowie zgodzili się, że to pasja i ciekawość są kluczowe dla efektywnej nauki. Jozefaciuk podkreślał znaczenie wczesnego odkrywania talentów już w przedszkolu, podczas gdy Dziambor wskazywał, że zakres wolności edukacyjnej powinien rosnąć wraz z wiekiem ucznia. Dyskusja nie poruszyła jednak negatywnych skutków wczesnej edukacji przymusowej, takich jak szkodliwe narzucanie nauki czytania przed gotowością dziecka.

Bony Edukacyjne

Jednym z kluczowych zagadnień Lex Libertas i prezydenckiego programu Kubania jest reforma finansowania edukacji. Obecny system subwencji jest nieefektywny i podatny na manipulacje polityczne. Bony edukacyjne przekazałby kontrolę finansową rodzicom.

Dziambor, od lat popierający bon, opowiedział się za jego natychmiastowym wdrożeniem. Jozefaciuk, choć otwarty na ten pomysł, zaproponował stopniowe wprowadzanie zmian i testowanie ich w wybranych regionach. Podkreślał również wyzwania związane z finansowaniem szkół zawodowych, gdzie koszty kształcenia są bardzo zróżnicowane.

Autonomia Szkół

Trzecia zasada Lex Libertas — autonomia szkół — również znalazła poparcie wśród obu debatantów. Zgodzili się, że szkoły powinny mieć większą swobodę w kształtowaniu programów nauczania i metod dydaktycznych. Jozefaciuk zwrócił jednak uwagę na potrzebę symbolicznego nadzoru, by uniknąć potencjalnych zagrożeń. Dziambor natomiast skrytykował obecny system kuratoryjny jako zbędną biurokrację i postulował pełną swobodę szkół w ustalaniu wynagrodzeń nauczycieli.

Kuban podał przykłady Szwajcarii, gdzie brak ministerstwa edukacji nie przeszkadza swietnej jakość edukacji, oraz Holandii, gdzie prywatne szkoły — w tym katolickie — osiągają wybitne wyniki.

Gdyby Byli Ministrem Edukacji...

Zapytani o priorytety jako ministrowie edukacji, Dziambor wskazał na wprowadzenie bonów edukacyjnych, natomiast Jozefaciuk postulował okres stabilizacji po latach chaotycznych reform. Przyznał, że Lex Libertas może być reformą, która raczej znosi ograniczenia niż narzuca nowe. Zaproponował również wydzielenie i uproszczenie przepisów dotyczących ksztalcenia specjalnego.

Najsymptyczniejszym momentem debaty byl ten, w ktorym Jozefaciuk zaprosił Dziambora do współpracy w parlamentarnym zespole ds. Przyszłości Edukacji, w tym przy projekcie bonów edukacyjnych. Dziambor z zadowoleniem przyjął zaproszenie.

Wizja na przyszłość

Dyskusja obejmowała szeroki zakres tematów, od edukacji przedszkolnej po uniwersytecką, od kształcenia ogólnego po zawodowe, a także rolę szkół specjalistycznych i mundurowych. Debatujący mówili z perspektywy nauczycieli, dyrektorów i właścicieli szkół, wykazując głęboką empatię wobec uczniów w obecnym systemie. Zwracali uwagę na brak kompetencji edukacyjnych wśród elit politycznych, przywołując Szkołę w Chmurze jako przykład innowacyjnej instytucji borykającej się z barierami biurokratycznymi. Dziambor zauważył, że niektórzy politycy traktują podstawę programową jako cywilizacyjne osiągnięcie, choć w rzeczywistości ona raczej tłumi kreatywność i innowacyjność uczniów. W obliczu szybkich zmian naukowych i społecznych argumentował, że statyczne programy nauczania błyskawicznie się dezaktualizują.

Lex Libertas

Na zakończenie parlamentarzyści zostali zapytani, czy popierają trzy filary Lex Libertas: (1) pasję uczniów, (2) bony edukacyjne, oraz (3) autonomię szkół. Dziambor bez wahania zadeklarował swoje poparcie, odpowiadając stanowczo „3 x tak”. Jozefaciuk, choć w dużej mierze zgadzający się z tym podejściem, opowiadał się za stopniowym wdrażaniem zmian poprzez programy pilotażowe i decyzje oparte na danych. Podkreślał potrzebę wolności i możliwości, połączonych z nienachalnym nadzorem zamiast sztywnych regulacji.

Dziambor wyraził nadzieję, że przyszłość edukacji będzie kształtowana przez wizjonerskich pedagogów, a nie przez polityków dokonujących zmian kosmetycznych.

Maratończycy

Interesujący zbieg okoliczności: wszyscy trzej uczestnicy debaty to ultramaratończycy! Dziambor przebiegł 60 km i nadal pokonuje 10 km w godzinę, Kuban ma na koncie maraton w rowne 3 godziny, a Jozefaciuk ukończył bieg sześciodniowy, pokonując ponad 700 km za jednym zamachem!

Podziękowania

Serdecznie dziękujemy Arturowi Dziamborowi, Marcinowi Jozefaciukowi i Janowi Kubanowi za merytoryczna dyskusję. Ich zaangażowanie w debatę o przyszłości polskiej edukacji zasługuje na uznanie.

English

English version of this text: Parliamentary debate: Jozefaciuk:Dziambor (Feb 13, 2025)